Arthur Rimbaud - OPHELIE

L'huile sur toile de sir John Everett Millais, aujourd'hui conservée à la Tate Gallery de Londres, met en image la mort du personnage Shakespearien Ophelia, dans Hamlet. L'œuvre a été exposée à la Royal Academy en 1852.

OPHELIE

Sur l'onde calme et noire où dorment les étoiles
La blanche Ophélia flotte comme un grand lys,
Flotte très lentement, couchée en ses longs voiles
- On entend dans les bois lointains des hallalis.

Voici plus de mille ans que la triste Ophélie
Passe, fantôme blanc, sur le long fleuve noir;
Voici plus de mille ans que sa douce folie
Murmure sa romance à la brise du soir.

Le vent baise ses seins et déploie en corolle
Ses grands voiles bercés mollement par les eaux;
Les saules frissonnants pleurent sur son épaule,
Sur son grand front rêveur s'inclinent les roseaux.

Les nénuphars froissés soupirent autour d'elle;
Elle éveille parfois, dans un aune qui dort,
Quelque nid, d'où s'échappe un petit frisson d'aile:
- Un chant mystérieux tombe des astres d'or.

ô pale Ophélia! belle comme la neige!
Oui tu mourus, enfant, par un fleuve emporté!
- C'est que les vents tombant des grands monts de Norvège
T'avaient parlé tout bas de l'âpre liberté;

C'est qu'un souffle, tordant ta grande chevelure,
A ton esprit rêveur portait d'étranges bruits;
Que ton coeur écoutait le chant de la nature
Dans les plaintes de l'arbre et les soupirs des nuits;

C'est que la voix des mers folles, immense râle,
Brisait ton sein d'enfant, trop humain et trop doux;
C'est qu'un matin d'avril, un beau cavalier pâle,
Un pauvre fou, s'assit muet à tes genoux!

Ciel! Amour! Liberté! Quel rêve, ô pauvre folle!
Tu te fondais à lui comme une neige au feu:
Tes grandes visions étranglaient ta parole
- Et l'infini terrible effara ton oeil bleu !

- Et le poète dit qu'aux rayons des étoiles
Tu viens chercher, la nuit, les fleurs que tu cueillis,
Et qu'il a vu sur l'eau, couchée en ses longs voiles,
La blanche Ophélia flotter, comme un grand lys.

(15 mai 1870)

 

(traduit du français en albanais de Vasil Qesari )

OFELIA

I

Mbi valën e qete e te zeze ku yjet flenë
E bardha Ofeli përkundet si zambak i madh
Noton lehte - lehte fjetur mes vellos se gjate
Zërat e natës për te këndojnë me kor ne pyll

Ka me se një mije vjet qe e trishtuara Ofeli
Noton, fantazme e bardhe mbi lumin e zi,
Ka me se njëmijë vjet qe e ëmbla marrëzi
Murmurit këngën e saj ne muzgjet plot mërzi

Era i puth gjinjtë e bardhe zbuluar si korale
E lulet e vellot mbi ujë e përkundin butësisht;
Shelgjet qajnë me dënese mbi supet e brishte
Kallamat feshferijne mbi balln' e saj ëndërrimtar

Te tulatur zambakët e ujit qajnë me dënesë;
Kur ndodh qe ajo zgjohet për një te shkurtër çast
Një krah zogu mbi peme dridhet plot me shprese
Nga yjet e arte lart një kënge misterioze zbret ...

II

O e zbehta Ofeli ! E bukur si dëbore !
Vdiqe vogëlushe e një lume me vete te morri !
Dhe erërat qe fryjnë nga malet e Norvegjisë
Me gjuhen e lirisë lehtas te folën ne udhëtim...

Një fryme e panjohur flokët t'i tund me shpoti
Shpirti yt ëndërrimtar ca tinguj te çuditshëm nxjerr;
Zemra jote e brishte këngën e Natyrës dëgjon
Ne rrafshina, peme dhe psherëtimat e netëve;

Një mëngjes prilli, një bukurosh djalosh i zbehte
I gjore e i marre ne gjunjë u ul pranë teje
E zhurm' e detrave plot dallge, grahme e pafund
Fryu mbi te bukurit e te butet gjinj te tu si fëmije ...

Qiell ! Dashuri ! Liri ! Jan' endrra o djalosh i marre !
Ndaj u shkrive ti ne trupn' e saj si bora ne zjarr
E vizione drithëruese t'i mbyten fjalët ne goje
- Dhe fundi i tmerrshëm t'i mbylli te bukurit sy blu

III

E poeti thotë se nga bardhësia e yjeve larte
Ajo zbret te kërkoje natën lulet qe ka këputur,
E ka pare mbi lume, shtrire mbi tyl te bardhe
Te bukuren Ofeli qe noton si zambak liqeni …

( Arthur Rimbaud - 15 maj 1870 )

( Shqipëruar nga Vasil Qesari )

Shenim:

Krahas nivelit te larte dhe misionit te rralle te poezisë se tij, miti Rimbaud e ka origjinën e tij edhe ne faktin se ai nisi te shkruaje poezi, qysh ne moshe fare te re. Ai nuk kishte veç 15 vjeç kur shkroi disa nga poezitë me te ndjera e me te "pastra" te poezisë franceze, nder te cilat "Sensation" dhe "Dormeur du val". Ne atë periudhe, poeti "njomëzak" adhuronte ne mënyre te veçante Baudelaire, gjë te cilën ai e kish thëne edhe ne poezinë e tij "Lettre du Voyant", por edhe ne një tjetër, te titulluar "Les Parnassiens". Me pas, tek ai vijoi ndikimi i autoreve te tille si Banville dhe Coppée, gjë te cilën ai e shfaqi ne poezitë e tij "Soleil et chair"dhe "Ophélie"por, e veçanta ne ketë rast qe se, ne poezitë e tij Rimbaud manifestoi hapur dëshirën e tij kembengulese për te thyer gjuhen e rëndomte te shkruar jo rralle, ne poezinë e asaj kohe. Miti Rimbaud përfshin gjithashtu - e me te drejte - edhe mjaft revolte. Ne kohen kur shkroi poezitë e tij te para, Rimbaud shfaqi mjaft pakënaqësi ndaj rendit politik te Napoléonit III -te e po ashtu nga borgjezia versajeze, ndërkohe qe simpatitë e tij për Komunën ishin te njohura. Ajo revolte u shfaq, krahas te tjerash edhe ne sulmet e tij te vrullshme prej adoleshenti ndaj Kishës, ndaj konformizmit mbytës se qytetit te tij te lindjes Charleville (À la Musique ) e po ashtu ndaj "burgut te familjes" gjë te cilën ai e shprehu ne poezinë "Les Poètes de sept ans". Kundërshtar i vendosur ndaj konformizmit te kohës, ai u tërhoq mjaft ndaj aventurës. Shume poezi te tij te periudhës se pare, evokojnë pikërisht arratisjet e tij nga "gjiri familjar ( Rêvé pour l'hiver) si edhe bredhjet e pafund ne fushat ardeneze (Ma Bohème). Megjithatë, Rimbaud, s'e kish nisur ende kohen e arratisjeve te tij te bujshme, atëherë kur udhëtimet u bene edhe pasioni me i madh dhe i vetëm i jetës se tij te shkurtër ( Ethiopie). Poezia "Ophelie" si edhe e mirënjohura "Bateau ivre",vene ne dukje pikërisht sensin e tij tepër te pasur imagjinar, nganjëherë sa te gjalle po aq edhe naiv, te mbushur plot fantazi e ëndërrime nga leximet e romaneve te Jules Verne si edhe te reportazheve, pak a shume fantastike, te botuara ne revistën " La Revue des deux mondes". Pare ne ketë këndvështrim, poezia e asaj periudhe, nuk është veçse një "zgjidhje" e përkohshme për t'u arratisur nga realiteti ndërkohe qe me pas, ai do te niste një udhëtim te gjate e te largët, te cilit do t'i përkushtonte trup e shpirt ... (Nga Vasil Qesari)